تربیت نوجوان

تربیت نوجوان به خاطر چالش‌هایی که در دوران بلوغ اتفاق می‌افتد، برای اکثر پدر و مادرها با دشواری‌های متعددی همراه است. فرزندان در سنین نوجوانی دیگر مانند کودکی حرف شنوی ندارند و بیش از هر زمانی بر استقلال رای خود تاکید می‌کنند. همین موضوع می‌تواند زمینه بروز تنش میان والدین و نوجوان را فراهم نماید. برای اینکه بتوانید در این دوران بهترین شیوه برخورد را در پیش بگیرید بهتر است دانش خود را در زمینه روانشناسی نوجوان بالا ببرید و نکات آموزشی در این زمینه را از طریق خواندن مقاله های مختلف و یا شرکت در کارگاه های فرزندپروری فرا بگیرید. ما در ادامه این مقاله به توضیحات بیشتری در مورد تربیت نوجوان از منظر روانشناسی اشاره کرده‌ایم.

بیشتر بخوانید : رفتار صحیح با نوجوان

تربیت نوجوان

نوجوانی یکی از مهم ترین مراحل رشدی در زندگی همه انسان هاست. چرا که در این دوره تلاش می کنید از کودکی عبور کرده و پا به دنیای بزرگسالی بگذارید. در این میان نحوه برخورد و حمایت اطرافیان می تواند تا حد بسیاری تاثیرگذار باشد. برای مثال نوجوانانی که والدین مستبد یا کنترلگری دارند، معمولا در دستیابی به استقلال بزرگسالی با مشکلات بیشتری مواجه می‌شوند و ممکن است فرایند گذار آن‌ها از کودکی به بزرگسالی بیش از سایرین طول بکشد.

برعکس سهل انگاری مفرط والدین و عدم نظارت بر فرزند نوجوان می‌تواند باعث سردرگمی افراد شده و آسیب‌های روانی و اجتماعی مختلفی را به آن‌ها تحمیل کند. در نتیجه بسیار اهمیت دارد که به عنوان پدر و مادر سبک تربیتی معتدل و مناسبی را در پیش بگیرید و بتوانید تا حد امکان این دوران را مدیریت نمایید. برای کسب اطلاع درباره نحوه مدیریت اشتباهات نوجوان کلیک کنید.

آشنایی با چند نکته روانشناسی درباره تربیت نوجوان

روانشناسان خانواده برای تربیت نوجوانان بر نکات مختلفی تاکید می‌کنند. ما در ادامه به مهم‌ترین آن‌ها اشاره کرده‌ایم. با این حال اگر دچار تعارض یا تنش با فرزند نوجوان‌تان هستید، فراگیری این نکات به تنهایی کافی نیست.  چرا که در این شرایط لازم است که به یک روانشناس متخصص در حیطه کودک و نوجوان مراجعه نمایید.  برای آشنایی بیشتر درباره روانشناسی نوجوان کلیک کنید.

1- نظارت غیر مستقیم داشته باشید

در دوران نوجوانی، فرزندتان نمی‌خواهد که دائما آن‌ها را کنترل کنید. آن‌ها معمولا در برابر هرگونه رفتاری که نشان از دخالت یا کنترلگری داشته باشد، به شدت مقاومت می‌کنند و می‌خواهند به طور مستقل در مورد اعمال خود تصمیم بگیرند.

اما نوجوانان هنوز به نظارت و مراقبت والدین خود نیاز دارند. برای اینکه بتوانید این شرایط را به درستی مدیریت نمایید، باید سبک نظارت غیرمستقیم را در پیش بگیرید.

برای مثال اگر نگران گروه‌های دوستی فرزندتان هستید، به جای منع کردن نوجوان از بیرون رفتن با دوستانش یا بدگویی در مورد آن‌ها، دوستانش را به منزل دعوت کنید یا با خانواده‌هایشان آشنا شوید. این کار کمک می‌کند که فرزندتان احساس بهتری در ارتباط با شما داشته باشد و کمتر در برابر نکاتی که گوشزد می‌کنید مقاومت نماید.

2- به خاطر یک رفتار شخصیت نوجوان را زیر سوال نبرید

نوجوانان در این دوره سنی به دنبال کشف هویت‌شان هستند و می‌خواهند به عنوان یک بزرگسال خود را تعریف نمایند. در این شرایط بهتر است راهی پیدا کنید تا اون راحت‌تر خودش را بشناسد و اعتماد به نفس خوبی نیز پرورش دهد. در همین راستا اگر نوجوان دست به اعمال اشتباهی زد، هرگز کل شخصیت او را زیر سوال نبرید و برای حل موضوع تنها به همان مساله مشکل ساز بپردازید.

برای مثال گفتن جملاتی نظیر اینکه ” تو آدم بی عرضه‌ای هستی” ، ” تو هیچ وقت نمی‌توانی کاری را به درستی انجام دهی”، “هیچ وقت به من کمک نمی‌کنی”، “فقط با دوستات خوش می‌گذرونی”، “با این کارات هیچی نمیشی”، “این همه خرجت کردم ولی آدم نمیشی”، “همیشه با این خنگ بازیات آبرومو میبری”، ” لیاقت نداری..”، “نمی فهمی من….” در برداشت نوجوان از خودش تاثیر بسیار منفی می‌گذارد و فرایند هویت یابی او را با اختلال مواجه می‌کند.

پس به جای نتیجه گیری‌های کلی سعی کنید بر آن رفتار به خصوص تمرکز نمایید. به فرزندتان بگویید به خاطر این رفتار خاص از او ناراحت هستید و توضیح دهید که چرا این رفتار موجب رنجش شما شده است. برای اطلاع از عوارض و پیامدهای تحقیر نوجوان کلیک کنید.

3- برای تربیت نوجوان به جای تحکم استدلال کنید

دیگر فرزند شما کودکی نیست که به اوامر شما بدون چون و چرا گوش دهد، او در حال بلوغ و دستیابی به تفکر و تحلیل هست، پس به جای دستورات بدون توضیح، برای او علل و پیامدهایی مساله را شرح دهید، بدین گونه او نیز روش تحلیل و درک شما از مسائل را متوجه می‌شود و ارتباط نزدیک تری می‌تواند با شما ایجاد نماید.

پس تلاش کنید به جای تحکم کردن ظرفیت استدلال خود را بالا ببرید. وقتی از نوجوان چیزی می‌خواهید به طور شفاف آن را برای او توضیح داده و فرصت اقناع شدن را در اختیارش قرار دهید (او در حل یادگیری است).

4- محیط امن و آرامی را در خانه ایجاد کنید

نوجوانان بیش از هر زمان دیگری تمایل دارند وقت خود را با افرادی غیر از اعضای خانواده بگذارنند. آن‌ها در این دوران بیشتر بر گروه‌ دوستان تمرکز کرده  و بخش مهمی از هویت خود را در ارتباط با آن‌ها تعریف می‌کنند. در این شرایط اگر محیط پر تنشی را در خانه تجربه کنند، بیشتر به دوستان گرایش پیدا می‌کنند.

در مواردی نیز برای آرام کردن خود به روش‌های هیجان مدار و پرخطری نظیر مصرف سیگار یا الکل پناه ببرند. بنابراین اگر می‌خواهید فرزندتان انتخاب‌های صحیحی در مورد دوستان خود داشته باشد، لازم است پیش از هرچیز بر محیط خانه تمرکز کنید و سعی کنید تعارض و تنش را به حداقل برسانید. اگر احساس می‌کنید در این زمینه با مشکلات زیادی رو به رو هستید بهتر است از یک روانشناس متخصص در زمینه کودک و خانواده کمک بگیرید.

بسیاری از والدینی که به خاطر اعتیاد نوجوان‌شان با ما تماس می‌گیرند، گله از گروه دوستان و سعی در مقصر جلوه دادن آن‌ها دارند، با کمی بررسی و مشخص شدن جوانب مختلف ارتباطات و حتی علت انتخاب آن دوستان‌ والدین متوجه سهم خودشان در اعتیاد فرزندشان می‌شوند. همه آن‌ها از این که چرا زودتر به مشاور مراجعه نکردند ابراز پشیمانی داشتند. برای دریافت مشاوره خانواده کلیک کنید.

5- به حریم شخصی فرزندتان احترام بگذارید

برای نوجوان بسیار اهمیت دارد که برای میل استقلال او ارزش قائل شوید. شما با رعایت حریم خصوصی به او در حفظ و پرورش این تمایل کمک شایانی می‌کنید.

مثلا قبل از وارد شدن به اتاق او در بزنید یا بدون اجازه وسایل او را وارسی نکنید، اگر موبابل دارد، موبایل او را بدون اجازه وارسی نکنید (هرچند خریدن موبایل برای نوجوان باید در زمان مناسب انجام شود)، تلفن‌هایش را گوش ندهید؛ چرا که این رفتارها بیشتر نوجوانان را به مخالفت و انجام رفتارهای نابهنجار تحریک می‌کند و منجر به بروز شکاف‌های جدی میان شما خواهد شد. برای اطلاع از چگونگی حفظ حریم خصوصی نوجوان کلیک کنید.

برای دریافت مشاوره در زمینه نوجوانان می توانید در هر زمان از روز برای مشاوره تلفنی با برترین متخصصان در مرکز مشاوره روانشناسی ذهن نو از طریق شماره 02191002360 تماس بگیرید.

 

 

 

سوالات متداول

فرزند من در دوره نوجوانی بسیار حساس و پرخاشگر شده. آیا این مسئله طبیعی است یا باید برای رفع آن به روانشناس مراجعه کنم؟

تحریک پذیری و افزایش حساسیت روانی در دوران نوجوانی امری طبیعی محسوب می شود. اما در صورتی که این مشکل با شدت زیادی بروز پیدا کند و منجر به افت عملکرد نوجوان در حوزه های مختلف زندگی نظیر تحصیل یا روابط خانوادگی شود لازم است برای بهبود آن از یک روانشناس کمک بگیرید.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
دریافت مشاوره