اضطراب بیماری

اضطراب بیماری یکی از انواع اختلالات شبه جسمانی است که با نام‌های مختلفی از جمله خودبیمارانگاری و هیپوکندریا شناخته می‌شود. در این اختلال بیمار با اشتغال ذهنی یا ترس از بیمار شدن مواجه می‌شود و اعتقاد دارد که به یک بیماری جدی مبتلا است. افراد مبتلا به این اختلال احساس‌های جسمی خود را تشدید و تقویت می‌کنند که این موضوع می‌تواند باعث تداوم مشکل شود. اضطراب بیماری ممکن است که تمام دستگاه‌های بدن را فرا بگیرد اما دستگاه‌های گوارش و قلبی-عروقی شایع‌ترین هستند. آنچه که بیشترین نقش را در این اختلال دارد اضطراب و ترس است که راهکارهای روان درمانی و دارو درمانی نیز به کاهش این مسئله می‌پردازند. در ادامه به بررسی بیشتر علل، علائم و درمان اضطراب بیماری خواهیم پرداخت.

بیشتر بخوانید : اختلالات اضطرابی

اضطراب بیماری یعنی چه؟

اضطراب بیماری یا هیپوکندریا نام یک اختلال روانی است که فرد دائما نگران ابتلا به یک بیماریست و نشانه‌های بدنی را کند و کاو می‌کند و در خود به دنبال علائمی می‌گردد که نشان می‌دهند او بیمار است.

این نوع اضطراب می‌تواند اعضای مختلف بدن و انواع بیماری‌ها را شامل شود. یک فرد با این اختلال، زمانی نگران وجود یک توده در مغز خود است و زمانی نگران مشکلات گوارشی. اما می‌توانیم با توجه به شدت و طول مدتی که فرد با این بیماری درگیر است، آن را به دو دسته مزمن و حاد تقسیم کنیم.

برای افتراق این بیماری با اختلال ساختگی کلیک کنید.

حالت مزمن

در حالت مزمن اضطراب بیماری، اگرچه شدت اضطراب و نگرانی پایین‌تر است. اما فرد برای سال‌ها با چنین شرایطی درگیر است. حساسیت به نشانه‌های بدنی و مراقبت‌از سلامت، به صورت یک عادت و جنبه‌ای از زندگیشان تبدیل شده است. آن‌ها به دنبال وجود چنین رفتارهایی پذیرش پایینی نسبت به جنبه روانی بیماریشان دارند. آن ها در طی سال‌ها توجیهات بسیاری برای رفتارهای خود پیدا کرده‌اند. در نتیجه اکنون تبدیل به عقایدی غیر قابل نفوذ در آن‌ها شده است.

حالت حاد

این گونه از اضطراب بیماری، به صورت ناگهانی و به یک دفعه در فرد ظاهر می‌شود و در عین حال، شدت اضطراب بالایی را در وی ایجاد می‌کند. شروع این بیماری می‌تواند به دنبال یک رویداد استرس زا باشد. برای مثال ابتلای یکی از نزدیکان به یک بیماری و یا شنیدن اطلاعات نگران کننده‌ای راجع به یک بیمای خاص از طریق تلویزیون، روزنامه یا حتی یک گفت وگو. این وضعیت باعث بروز ترس و نگرانی در فرد می‌شود. او نشانه‌های بیماری را در خود تنها احساس می‌کند.

برای اطلاع بیشتر در زمینه راه های درمان اضطراب کلیک کنید.

علائم و نشانه های اضطراب بیماری

  • توجه بیش از حد به علائم بدنی
  • سوء تعبیر علائم جسمی
  • باور قوی درباره ابتلا به یک بیماری بد و شدید
  • او باور به نزدیکی زمان مرگ اش دارد
  • بیمار برای مدت خیلی طولانی به دنبال مستندات علمی درباره بیماری اش است
  • زمان زیادی را صرف ویزیت پزشکان مختلف می کند
  • عدم تغییر باور، علی رغم نرمال بودن تمامی آزمایش‌ها و تشخیص بیمار نبودن توسط پزشک

افراد با اختلال هیپوکندریا ترس و اضطراب بیماری، شدیدی را در ارتباط با بیماری تجربه می‌کنند و این اضطراب باعث نارضایتی خود آن‌ها یا دیگران می‌شود. همچنین مشغولیت با رفتارهای مرتبط با سلامت، باعث می‌شود که فرد، نتواند بسیاری از کارهای روزمره زندگی را انجام دهد و به همین خاطر مشکلاتی در زمینه‌های مختلف، از جمله در محیط کاری پیدا کند.

تداوم نشانه‌های اضطراب بیماری به مدت 6 ماه، ناراحتی خود فرد از وضع موجود، گلایه اطرافیان و شواهدی که نشان می‌دهد فرد از فعالیت مفید در سایر جنبه‌های زندگی بازمانده است، از دلایل مهم برای تشخیص گذاری در زمینه هیپوکندریا هستند.

بیشتر بخوانید : بیماری وسواس

دلایل ایجاد اضطراب بیماری

1. اضطراب

به طور کلی زیربنای اصلی این بیماری، اضطراب است. آمادگی فیزیولوژیک برای بالا بودن سطح اضطراب در فرد و یا تجربیات فرد در طول زندگی که باعث بالارفتن اضطراب در یک فرد می‌شوند، می‌توانند منجر به ابتلای به اضطراب بیماری در فرد شوند.

2. طرز تعبیر غلط

آنچه در افراد هیپوکندریا یا اضطراب بیماری به عنوان علائم جسمی در نظر گرفته می‌شود، همان علائم بدنی است که همه ما در طول روز تجربه می‌کنیم. تیر کشیدن کمر، احساس خستگی و کسالت، یک درد ساده و گذرا در شکم و … . اما افراد دچار اضطراب بیماری این علائم را به صورت یک فاجعه تعبیر می‌کنند. آن‌ها احساس می‌کنند یک مشکل جدی در بدنشان در حال شکل گیری است. در نتیجه آنچه عامل بیماری شناخته می‌شود یک تفکر اشتباه، به این صورت است که فرد وقایع عادی را به صورت فجایع تعبیر می‌کند.

3. تربیت خانوادگی

افرادی که در خانواده‌هایی با چنین شرایط زندگی می‌کنند، به احتمال بیشتری به چنین مشکلاتی مبتلا می‌شوند چرا که فرد از کودکی و از طریق والدین شیوه رفتاری نگران بودن راجع به سلامت را یاد می‌گیرد.

4. بروز یک رویداد استرس زا

رخداد اتفاقی پر استرس در زندگی دلیلی برای بروز اضطراب بیماری است. در این گروه از افراد، زمینه ابتلا به اضطراب بیماری از قبل وجود داشته است اما فرصت بروز پیدا نکرده بود. با بروز یک رویداد پر استرس در زندگی، فرد ممکن است علائم بیماری را نمایش دهد.

درمان اضطراب بیماری

خوشبختانه روش‌های متعددی برای درمان وسواس بیماری ایجاد شده است. متخصص با توجه به شخصیت و موقعیت شما روشی متناسب را در پیش می‌گیرد. موثرترین روش‌های درمان را در ادامه شرح داده ایم. برای آشنایی با انواع دیگر درمان وسواس کلیک کنید.

1. دارو

متخصصان از داروهای مختلف برای درمان اضطراب بیماری استفاده می‌کنند. طبق تحقیفات درصد بالایی از بیماران افسرده به اضطراب بیماری دچار می‌شوند. به همین خاطر داروهای ضداضطراب و ضافسردگی برای تخفیف علائم مفید هستند. از جمله داروهایی که در درمان این بیماری مفید هستند، خانواده دارویی (SSRI)ها مانند فلوکستین یا ونلافاکسین هستند. این داروها بر میزان ترشح سروتونین در مغز اثر می‌گذارند و از این طریق میزان اضطراب فرد را کنترل می‌کنند.

آنچه در ارتباط با درمان دارویی تمام بیماری‌های روانی می‌بایست به آن توجه داشت این است که داروها صرفا باعث کاهش علائم شده و زمینه مناسبی برای برقراری ارتباط با درمانگر و انجام تمرینات فراهم می‌کنند. به همین خاطر هرگز نباید داروهای روانی را به عنوان درمان کامل در نظر بگیریم. این در حالیست که تخفیف علائم پیش آمده با مصرف دارو از جانب اکثر افراد به عنوان درمان تلقی می‌شود.

2. درمان شناختی-رفتاری برای اضطراب بیماری

مناسب‌ترین درمان روان شناختی برای اختلال خودبیمار انگاری، درمان شناختی-رفتاری است. طبق این روش درمان افکار هرکسی، رفتار و هیجانات او را به دنبال دارند. درمانگر شناختی جریانات غلط فکری را شناخته و آن‌ها را اصلاح می‌کنند. زیرا آنچه که باعث بروز بیماری در فرد می‌شود، تفکر فاجعه آمیزبودن علائم بدنی است.

3. جلوگیری از پاسخدهی

یک روش مفید این است که در هنگام ترس و اضطراب بیماری، از انجام رفتارهای وارسی خودداری کنید. شما در این روش باید بعد از مشاهده علائم جسمی و نگرانی درباره سلامت خود، علی رغم تمایل‌تان به ه جستجوی سایت‌ها و نوبتگیری وقت، این رفتار را به تعویق بیاندازید. برای مثال یک برنامه تلویزیونی تماشا کنید و یا برای خرید از خانه خارج شوید. با خودتان قرار بگذارید که پس از بازگشت به خانه از دکتر وقت می‌گیرم و یا در اینترنت جست‌وجو می‌کنم. سعی کنید تا جایی که برایتان مقدور است فاصله زمانی بین مشاهده علائم و رفتارهای این چنینی را افزایش بدهید. در ابتدا ممکن است نتوانید زمان زیادی به خوبی از پاسخدهی جلوگیری کنید، اما به تدریج توانمند خواهید شد.

4. درمان‌های گروهی

طبق تحقیقات حضور در جلسات گروهی و مشاهده سایر افراد مشابه با بیماری این امر که افراد بسیاری نظیر ما با این مشکل درگیر هستند، تاثیربسیاری در بهبودی اضطراب بیماری خواهد داشت. با این حال برای انتخاب بهترین نوع درمان بهتر است که از یک مشاور در زمینه بیماری‌های روانی کمک بگیرید. برای دریافت مشاوره وسواس کلیک کنید.

برای دریافت مشاوره در زمینه اضطراب بیماری می توانید در هر زمان از روز برای مشاوره تلفنی با برترین متخصصان در مرکز مشاوره روانشناسی ذهن نو از طریق شماره 02191002360 تماس بگیرید.

 

سوالات متداول

چرا افراد دچار اضطراب می‌شوند؟

آمادگی بالای بدنی برای اضطراب، تعبیر فاجعه آمیز از وقایع و تربیت دوران کودکی در ایجاد این بیماری اثر دارند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
دریافت مشاوره